2024 жылдан бастап Қазақстанның көптеген банктері ескі үлгідегі долларларды (2013 жылға дейін шығарылған банкноттар) шотқа салу үшін комиссия енгізді. Бұл — «ескі» долларларды салуға арналған қазақстандық банктердің өзекті комиссиялары үнемі жаңартылып отыратын мақаласы.
Ескі долларларды қолма-қол салу үшін комиссиясыз банктер
Қазіргі уақытта ескі үлгідегі долларларды салу үшін комиссия мына банктерде жоқ:
- Forte Bank
- Home Credit Bank
- RBK Bank
- Altyn Bank
- Bereke Bank
- Alatau City Bank
Комиссияның бар-жоғы туралы ең өзекті ақпаратты тек банктердің өз бөлімшелерінен нақтылауға болады. Егер қандай да бір банк ескі үлгідегі долларларды есепке алу үшін комиссия ала бастағанын байқасаңыз, бұл туралы мақаланың түсініктемелерінде жазыңыз, біз ақпаратты жаңартамыз.
Комиссия алатын банктер
Төмендегі кестеде «ескі» долларларды салу үшін комиссия алатын банктер туралы өзекті ақпаратты жинақтаймыз.
Соңғы жаңарту — 2026 жылғы 5 қаңтар.
| Банк атауы | Комиссия мөлшері | Қолданысқа енгізілген күні |
|---|---|---|
| Kaspi.kz | Доллармен депозитті толықтыру: 2013 жылға дейін шығарылған 100$ банкноттар — 2% Қалған банкноттар — комиссиясыз | 13.12.2025 |
| БанкЦентрКредит | Ағымдағы шотқа ақша енгізу: 2006 жылға дейін шығарылған 5$ банкноттар — 0,8% 2004 жылға дейін шығарылған 10$, 20$, 50$ банкноттар — 0,8% 2009 жылға дейін шығарылған 100$ банкноттар — 0,8% | 10.09.2025 |
| Freedom Bank | Ағымдағы және жинақ шоттарына ақша енгізу: 1996 жылдан 2013 жылға дейін шығарылған кез келген банкноттар — 0,8% | 26.11.2024 12.02.2025 өзгерту |
| Halyk Bank | Ағымдағы және жинақ шоттарына ақша енгізу: 1996 жылдан 2013 жылға дейін шығарылған кез келген банкноттар — 2% | 17.03.2025 |
| Еуразиялық банк | Ағымдағы және жинақ шоттарына ақша енгізу: 2013 жылға дейін шығарылған кез келген банкноттар — 0,6% | 08.10.2025 өзгерту |
Неге банктер «ескі» доллар үшін комиссия алады?
Негізгі себеп — «ескі» долларлардың «жаңаға» төмен айырбасталуы. Банк ақшаны жай ғана сақтамайды, оны үнемі айналымда пайдаланады: қолма-қол ақшаның бір бөлігі кассалық операцияларға (валюта айырбастау, қолма-қол ақша беру), ал екінші бөлігі Ұлттық банкімен өзара іс-қимылға жұмсалады.
Мәселе мынада: қарапайым халыққа ескі долларлар да қажет емес — көптеген елдерде оларды қабылдамауы немесе 10%-ке дейін дисконтпен қабылдауы мүмкін, сондықтан көптеген адамдар ескі үлгідегі теңгені долларға айырбастаудан жай ғана бас тартады да, банктің балансында өтімділігі төмен ақша қалады.
Сондай-ақ 2009 жылға дейін шығарылған долларларда қазіргі банкноттармен салыстырғанда қорғаныш элементтері едәуір аз. 1996–2006 жылғы ескі үлгідегі купюраларда тек сутаңба және қағаздың ішіне енгізілген қорғаныш жолағы бар, бірақ жаңа купюраларда болатын түс ауыстыратын бояулар, микробаспа немесе EURion конструкциялары жоқ. Бұл оларды техникалық тұрғыдан қолдан жасауға жеңіл етеді, демек купюраларды тексеруге кететін шығын да көбірек болады.
Банктер заң бойынша «ескі» доллар үшін комиссия ала ала ма?
Ресми түрде де банктер бұл талапты сақтайды — ескі үлгідегі долларларды айырбастау үшін банктер комиссия алмайды. Комиссия осы долларлармен кассалық операциялар үшін алынады, ал мұнда банктердің еркі бар: олар мұндай операциялар үшін Ұлттық банк қоятын қатаң шектеулерсіз кез келген комиссияны ала алады.
Егер банк «ескі» және «жаңа» долларларға бөлек курс белгілеп жатқанын байқасаңыз, осы фактіні тіркеп, eOtinish.kz арқылы ҚР Ұлттық банкіне шағымдана беріңіз.
