Қалалар рейтингіне

Қазақстан қалаларындағы ауаның ластану картасы

Ауа сапасын нақты уақыт режимінде бақылау. Деректер әр 30 минут сайын жаңартылады.

PM2.5, мкг/м³

  • Жақсы0–12
  • Қанағаттанарлық12,1–35,4
  • Сезімтал адамдар үшін зиянды35,5–55,4
  • Денсаулыққа зиянды55,5–150,4
  • Денсаулыққа өте зиянды150,5–250,4
  • Қауіпті250,5-тен бастап
Деректер жүктелуде…

Қазақстандағы ауа сапасы

Жақсы

208 станция · 04:00 жағдай бойынша деректер

Ауа сапасы жақсы. Далада шектеусіз жүруге болады.

PM2.511,0мкг/м³
PM107,0мкг/м³
PM16,0мкг/м³

Қазақстандағы ластану динамикасы

2026 жылғы ластану күнтізбесі

Қазақстан бойынша PM2.5 орташа тәуліктік мәндері, мкг/м³

Ластану бойынша қалалар рейтингі

Ластану бойынша қалалар рейтингі
ҚалаPM2.5, мкг/м³PM10PM1Станциялар
1Қарағанды153Денсаулыққа өте зиянды100—7
2Риддер56Денсаулыққа зиянды17—1
3Қостанай41Сезімтал адамдар үшін зиянды13—2
4Атырау29Қанағаттанарлық14—2
5Семей21Қанағаттанарлық8—2
6Талғар19Қанағаттанарлық—1110
7Алматы11Жақсы56148
8Шымкент8Жақсы4—1
9Павлодар6Жақсы6—4
10Ақтөбе6Жақсы1—1
11Астана4Жақсы523
12Жезқазған4Жақсы3—2
13Көкшетау3Жақсы1—2
14Орал1Жақсы——1
15Өскемен0Жақсы0—5
16Түркістан0Жақсы0—2
17Петропавл0Жақсы——1

* Деректер соңғы сағаттағы қаланың барлық белсенді станциялары бойынша орташаланған. PM2.5 бойынша сұрыпталған.

Темекі баламасы

PM 2.5 ағымдағы деңгейінде (11,0 мкг/м³) Қазақстанда сіз мынаны шеккендегідей ластанған ауамен тыныс аласыз:

  • 0,5күніне темекі
  • 4аптасына темекі
  • 15айына темекі
  • 183жылына темекі

* Есептеу Berkeley Earth зерттеуіне негізделген: 1 темекі ≈ 22 мкг/м³ PM2.5

PM2.5, PM10 және PM1 дегеніміз не?

PM (Particulate Matter) — ауадағы қалқыма қатты бөлшектер. PM-нен кейінгі сан бөлшектердің микрометрмен (мкм) берілген ең үлкен диаметрін білдіреді. Бөлшектер неғұрлым ұсақ болса, соғұрлым тыныс алу жүйесіне тереңірек енеді және денсаулыққа қауіптірек болады.

PM2.5

≤ 2,5 мкм

Ұсақ дисперсті бөлшектер — ең қауіптілері. Өкпеге терең еніп, қан айналымына түседі. Көздері: автокөлік газдары, өнеркәсіптік шығарындылар, отын жағудан шығатын түтін, шаң.

Денсаулыққа әсері: жүрек және өкпе аурулары, демікпе, өкпе обыры, өмір сүру ұзақтығының қысқаруы.

PM10

≤ 10 мкм

Ірі бөлшектер — жоғарғы тыныс жолдарында тұрады. Көздері: құрылыс және жол шаңы, өсімдік тозаңы, саңырауқұлақ споралары, топырақ бөлшектері.

Денсаулыққа әсері: көздің және тыныс жолдарының тітіркенуі, демікпенің өршуі, бронхит.

PM1

≤ 1 мкм

Аса ұсақ бөлшектер — ең қауіпті класс. Өкпе альвеолалары арқылы қанға оңай өтеді. Көздері: дизельді қозғалтқыштардың күйесі, түтін, өнеркәсіптік аэрозольдер.

Денсаулыққа әсері: жүйелі қабыну, жүрек-қантамыр аурулары, неврологиялық бұзылулар.

Ауа сапасының шкаласы (AQI)

Ауа сапасының индексін (Air Quality Index) АҚШ-тың Қоршаған ортаны қорғау агенттігі (EPA) әзірлеген. Ол ауаның ластану деңгейін және оның денсаулыққа әсерін көрсетеді.

Ауа сапасының шкаласы (AQI)
ДеңгейPM2.5, мкг/м³Ұсынымдар
Жақсы0–12Ауа сапасы өте жақсы. Далада қауіпсіз жүруге, спортпен шұғылдануға болады.
Орташа12,1–35,4Қолайлы сапа. Сезімтал адамдар аздаған жайсыздық сезінуі мүмкін.
Сезімтал адамдар үшін зиянды35,5–55,4Демікпесі, жүрек және өкпе аурулары бар адамдарға, балалар мен егде жастағы адамдарға далада болу уақытын шектеу ұсынылады.
Зиянды55,5–150,4Барлығы теріс әсерді сезінуі мүмкін. Далада ұзақ болудан аулақ болу ұсынылады.
Өте зиянды150,5–250,4Денсаулыққа елеулі қауіп. Үй ішінде болу, терезелерді жабу, ауа тазартқыштарды пайдалану ұсынылады.
Қауіпті250,5-тен бастапТөтенше жағдай. Барлығына үй ішінде болу, далада кез келген дене белсенділігінен аулақ болу ұсынылады.

Ластанған ауадан қалай қорғануға болады

  1. Далаға шықпас бұрын ауа сапасының көрсеткіштерін қадағалаңыз

  2. Ластану деңгейі жоғары болғанда N95/FFP2 маскаларын пайдаланыңыз

  3. Үйде және кеңседе HEPA сүзгілері бар ауа тазартқыштарын орнатыңыз

  4. Ластану жоғары күндері терезелерді жабыңыз, таңертең ерте желдетіңіз

  5. Ауа нашар болғанда далада қарқынды дене жүктемесінен аулақ болыңыз

  6. Ірі жолдар мен өнеркәсіптік аймақтардан алыс маршруттарды таңдаңыз

Деректер көздері

Ауа сапасы туралы деректер ашық көздерден және мониторинг станцияларынан жиналады: