Қазақстандағы кредиттер

Қазақстанда кредитті қалай таңдауға болады

Кредит таңдау — сіздің бюджетіңізге алдағы айлар немесе жылдар бойы әсер ететін жауапты шешім. Артық төлемеу және оңтайлы шарттарды таңдау үшін банк ұсыныстарын салыстырғанда неге назар аудару керектігін түсіну маңызды.

Кредит таңдағанда неге назар аудару керек

1. Пайыздық мөлшерлеме және ЖТСМ

Банктер номиналды пайыздық мөлшерлемені көрсетеді, бірақ кредиттің нақты құны мына көрсеткіште көрініс табады: ЖТСМ (жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесі). Ол барлық комиссияларды қамтиды: беру, шотқа қызмет көрсету, сақтандыру және басқа да төлемдер үшін. Кредиттерді салыстырғанда әрқашан ЖТСМ-ге қараңыз — ол сіздің нақты қанша төлейтініңізді көрсетеді.

2. Кредит сомасы мен мерзімі

Кредит мерзімі неғұрлым ұзақ болса, ай сайынғы төлем соғұрлым аз болады, бірақ түпкілікті артық төлем соғұрлым көп болады. Ай сайынғы төлем табысыңыздың 30-40%-ынан аспайтын мерзімді таңдаған оңтайлы. Осылайша сіз өмір сапасына зиян келтірмей, кредитке ыңғайлы қызмет көрсете аласыз.

3. Төлем түрі

Аннуитеттік төлем — ай сайын бірдей сома. Бюджетті жоспарлауға ыңғайлы, бірақ пайыздар бойынша артық төлем жоғары. Сараланған төлем — басында көп, соңына қарай аз. Жалпы артық төлем төменірек, бірақ алғашқы төлемдер едәуір болуы мүмкін.

4. Мерзімінен бұрын өтеу

Кредитті айыппұлсыз мерзімінен бұрын өтеуге бола ма, біліп алыңыз. ҚР заңы бойынша банктер мерзімінен бұрын өтеуге рұқсат беруге міндетті, бірақ кейбіреулері ең аз мерзімді (мысалы, 3-6 ай) немесе мерзімінен бұрын енгізілетін жарнаның ең аз сомасын белгілейді.

5. Қосымша шарттар

Мыналарға назар аударыңыз:

• Өмір мен денсаулықты міндетті сақтандыру
• Кредит бергені үшін комиссия
• Қызмет көрсету үшін ай сайынғы комиссия
• Төлемді кешіктіргені үшін айыппұлдар
• Банкте жалақы картасын ашу талабы

Кредиттердің қандай түрлері бар

Тұтынушылық кредиттер

Кез келген мақсатқа арналған әмбебап кредиттер: сатып алу, жөндеу, демалыс, емделу. Кепілді талап етпейді, тез рәсімделеді. Мөлшерлемелер әдетте мақсатты кредиттерге қарағанда жоғары.

Автокредиттер

Сатып алынатын автокөлік кепілге қойылып беріледі. Мөлшерлемелер тұтынушылық кредиттерге қарағанда төмен, бірақ КАСКО сақтандыруы талап етіледі. Мерзімі әдетте 7 жылға дейін.

Ипотекалық кредиттер

Жылжымайтын мүлікті сол мүліктің кепілімен сатып алуға арналған кредиттер. Ең төмен мөлшерлемелер (мемлекеттік бағдарламалар бойынша 5%-дан бастап), 25-30 жылға дейінгі ұзақ мерзімдер. 10-30%-дан бастап бастапқы жарна талап етіледі.

Бизнеске арналған кредиттер

ЖК мен заңды тұлғаларға бизнесті дамытуға, жабдық сатып алуға, айналым қаражатын толықтыруға арналған. Бизнес-жоспар мен қаржылық есептілік талап етіледі.

Қайта қаржыландыру

Қолданыстағы қарыздарды төменірек мөлшерлеме бойынша қайта кредиттеу. Артық төлемді азайтуға және ай сайынғы төлемді төмендетуге мүмкіндік береді.

Банктердің қарыз алушыларға қоятын талаптары

Жасы

Банктердің көпшілігі кредитті 21 жастан 63-65 жасқа дейінгі азаматтарға береді. Жоғарғы шек кредит мерзімі аяқталған кездегі жасты білдіреді.

Азаматтық және тіркеу

ҚР азаматтығы және тұрақты тіркеу талап етіледі. Кейбір банктер тек белгілі бір қалалардың тұрғындарымен жұмыс істейді.

Табыс

Жұмыс орнынан алынған анықтамамен немесе зейнетақы қорынан алынған үзіндімен расталған тұрақты ресми табыс. Соңғы жұмыс орнындағы ең аз еңбек өтілі — 3 айдан 6 айға дейін.

Кредиттік тарих

Банктер кредиттік тарихты Бірінші кредиттік бюро арқылы тексереді. Мерзімі өткен берешектер мен өтелмеген қарыздар мақұлдану мүмкіндігін төмендетеді. Тарих нашар болса, мөлшерлемелер жоғарылауы немесе бас тартылуы мүмкін.

Құжаттар

Стандартты пакет:

• Жеке куәлік
• Табыс туралы анықтама немесе БЖЗҚ-дан үзінді
• Еңбек кітапшасы немесе шарт

Ірі сомалар үшін қосымша құжаттар талап етілуі мүмкін: отбасылық жағдайы туралы анықтама, кепіл мүлкіне арналған құжаттар.

Мақұлдау мүмкіндігін қалай арттыруға болады

1. Кредиттік тарихыңызды тексеріңіз — мерзімі өткен қарыздарды жабыңыз
2. Барлық құжаттарды дайындаңыз — толық пакет қарауды жеделдетеді
3. Нақты соманы таңдаңыз — банк төлем қабілеттілігін бағалайды
4. Тұрақты табысыңыз болсын — қазіргі жұмыс орнында кемінде 3-6 ай
5. Бірнеше банкке өтінім беріңіз — бұл кредиттік тарихты бүлдірмейді

Неліктен CreditBureau таңдайды

Біздің сайтта сіз:

• Қазақстанның барлық банктерінің кредит шарттарын салыстыра аласыз
• Ай сайынғы төлем мен артық төлемді есептей аласыз
• Параметрлеріңіз бойынша кредит таңдай аласыз
• Бірден бірнеше банкке онлайн-өтінім рәсімдей аласыз